📌 53 binden fazla insanın hayatını yitirdiği Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinden sonra, Adıyaman ve Malatya başta olmak üzere bölgede konut olanakları ve diğer yaşamsal ihtiyaçların karşılanması hakkında Meclise verdiğimiz Soru Önergesi🔻🔻
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT / DEM PARTİ İstanbul Milletvekili
53 binden fazla insanın hayatını yitirdiği Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023 depremlerinin üzerinden üç yıl geçmiştir. Konut ihtiyacı başta olmak üzere depremzedelerin yaralarını sarma çalışmalarının ne kadarının yerine getirildiği kamuoyunda sıkça gündeme gelmektedir. Bölgede 11 ili etkileyen depremde yetkililerin açıklamalarına göre yaklaşık 680 bin konut yapılacağı vaat edilmiş ancak son rakamlara göre konut, köy evi ve işyeri olmak üzere toplam 455 bin bağımsız bölüm inşa edildiği açıklanmıştır.
Bunlar arasında özellikle Malatya ve Adıyaman illerinde deprem mağdurları bütün depremzedelerin yaşadığı benzer sorunların yanı sıra iktidar yanlısı olmayan bazı yerleşim yerlerinde ayrımcılığa maruz bırakılmış, konutların yapımına geç başlanmış, rezerv alan seçiminde vatandaşın tapulu arazilerine el konulmuş, bazı yerlerde ise konut yapımı için seçilen alanların vatandaşların geçimini sağladığı tarım alanları olduğu, tapu tahsislerinde hukuksuz kamulaştırma ve haksız parselleme yapıldığı gibi teslim edilen konutların hak sahiplerine ne kadar borçlanacakları belirtilmeden TOKİ senetleri imzalatıldığı ve benzeri vakalar kamuoyuna yansıyan haberlerden bilinmektedir.
Resmi verilere göre Malatya’da yaklaşık 103 bin, Adıyaman’da ise 65 bin konut ihtiyacı belirlenmiş ancak Malatya’da 62 bin, Adıyaman’da ise 31 bin konutun inşa edildiği görülmektedir. Yani neredeyse depremin üzerinden üç yıl geçmesine rağmen depremi yaşayan birçok ilde olduğu gibi Malatya ve Adıyaman illerinde konteynırlarda yaşayan binlerce aile bazen elektriksiz bazen susuz, gıda ve hijyen sorunları ile yaşamak zorunda bırakılmıştır.
Nihayetinde açıklanan rakamlara göre depremi yaşayan vatandaşların %34’üne üç yıl içinde herhangi bir konut teslim edilememiştir.
Bütün bunların yanı sıra Malatya ve Adıyaman illerinde teslim edilen konutlarda bile fiili yerleşimde gecikmeler, eksiklikler ve yaşanabilirlik sorunları devam etmektedir. Malatya ve Adıyaman’da 30 binden fazla aile konteynerlerde yaşamak zorunda bırakılmış, bu kış aylarında ısınma, elektrik/su kesintileri, hijyen eksikliği ve altyapı sorunları (tuvalet yokluğu, tavan akması, havalandırma yetersizliği) ile baş başa kalmıştır.
Ayrıca, özellikle Malatya’da (örneğin İkizce konteyner kentlerinde) hak sahiplerine kış ortasında “9 Şubat’a kadar boşaltın” tebligatları gönderildiği ancak vatandaşların, konutların henüz teslim edilmediği veya oturulacak halde olmadığı, çocukların eğitimi/taşınma masrafları nedeniyle mağduriyet yaşayacakları göz ardı edilmektedir.
Bu bağlamda;
1- 6 Şubat 2023 depremlerinden etkilenen 11 ilde, depremden bu yana; vaat edilen toplam net konut sayısı kaçtır? Fiilen teslim edilen net konut sayısı kaçtır? Kaç aile veya nüfus konteynırlarda yaşamak zorunda bırakılmıştır?
2- Malatya ve Adıyaman illerinde toplam vaat edilen konut sayısı kaçtır? Fiilen teslim edilen konu sayısı ne kadardır? Bugüne kadar yapılamayan konutların asıl sebebi nedir? Öncelik tanınan yerler olduğu veya ayrımcılık yapıldığı iddiaları doğru mudur?
3- Malatya’da ihtiyaç duyulan yaklaşık 103 bin konuta karşılık 62 bin, Adıyaman’da ihtiyaç duyulan yaklaşık 65 bin konuta karşılık 31 bin konut inşa edilmiştir. Malatya, Adıyaman illerinde tüm konutların en son teslimatı hangi tarih olarak öngörülmektedir?
4- Resmî açıklamalara göre depremzedelerin yaklaşık %34’üne üç yıl geçmesine rağmen konut teslim edilememesinin asıl gerekçeleri nelerdir? Bu gecikmeden sorumlu kamu kurumları veya yüklenici firmalar hakkında herhangi bir idari ya da hukuki işlem yapılmış mıdır?
5- Malatya ve Adıyaman’da hâlen konteynerlerde yaşayan hane sayısı kaçtır? Bu konteyner kentlerde elektrik, su ve kanalizasyon altyapısı eksiksiz midir? Kış aylarında ısınma desteği sağlanmakta mıdır? Sağlık hizmetleri yeterli midir?
6- Malatya’da (özellikle İkizce konteyner kentleri) hak sahiplerine kış ortasında gönderildiği iddia edilen “tahliye tebligatları” Bakanlığınızın bilgisi ve talimatı dâhilinde midir? Konutları henüz teslim edilmemiş veya yaşanabilir olmayan depremzedelerin tahliyesi hangi hukuki gerekçeye dayanmaktadır?
7- Teslim edilen bazı konutlarda; çatı akması, su sızması, ısınma sistemlerinin çalışmaması, altyapının (yol, kanalizasyon, elektrik, su) tamamlanmaması gibi sorunların yaşandığı doğru mudur? Bu eksiklikler nedeniyle yüklenici firmalara herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?
8- Hak sahiplerine TOKİ senetlerinin, borçlanma tutarı ve ödeme planı açıkça belirtilmeden imzalatıldığı iddiaları doğru mudur? Bu uygulama kaç ilde, kaç hak sahibini etkilemiştir?
9- Rezerv alan ilanları kapsamında, Malatya ve Adıyaman illerinde tapulu arazilere el konulduğu, tarım alanlarının yapılaşmaya açıldığı, hukuksuz kamulaştırma ve parselleme yapıldığı yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından yürütülen bir inceleme var mıdır?
10- Yerinde dönüşüm projelerinde; hakkediş ödemelerinin 45–50 gün gecikmesi nedeniyle bazı müteahhitlerin işi bıraktığı iddiaları doğru mudur? Malatya ve Adıyaman’da yarım kalan yerinde dönüşüm projesi var mıdır?
Celal Fırat
