📌TKİ bünyesinde bulunan Ömerler sahasının KİAŞ’a usulsüz devri ile ilgili Meclise verdiğimiz Soru Önergesi🔻🔻
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
Aşağıda belirtilen sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Celal FIRAT
DEM PARTİ İstanbul Milletvekili
Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ) Garp Linyit İşletmeleri Müdürlüğü bünyesinde yer alan Ömerler-A panosu, Kurumun öz kaynaklarıyla yeraltı üretimi yaptığı son işletme olarak stratejik önem taşımaktadır. Buna rağmen saha, hiçbir makul gerekçe ortaya konulmadan TKİ iştiraki olan Kömür İşletmeleri A.Ş.’ye (KİAŞ) devredilmiştir.
TKİ’nin kamu yararı için kurulmuş iştirakleri olan KİAŞ ve Yeni Anadolu Madencilik A.Ş., zaman içinde kamu kaynaklarını üçüncü şirketlere aktarabilmek amacıyla kullanılan bir araca dönüştürülmüştür. Bu şirketler üzerinden gerçekleştirilen ihalesiz ve denetim dışı devir işlemleri; hukuka, kamu yararına ve eşitlik ilkesine açıkça aykırıdır. Bu yöntemle, maden sahalarının belirli şirketlere “ayrıcalıklı erişim” sağlanması, kamunun denetiminin devre dışı bırakılması ve ciddi kamu zararlarının oluşması artık sistematik bir hale gelmiştir.
Kamu İhale Kanunu’na tabi olmayan bu iştirakler üzerinden gerçekleştirilen işlemler sonucunda; TKİ’nin kurumsal yapısı zayıflatılmakta, kamu eliyle yapılan yatırımlar özel şirketlerin kullanımına sunulmakta ve kömür üretimi ve piyasası belirli grupların kontrolüne bırakılmaktadır.
Ömerler-A sahasının devri, ülkemizde uzun yıllardır eleştirilen özelleştirme uygulamalarının en tipik ve en sorunlu örneklerinden biridir. TKİ tarafından yıllara yayılan yatırımlar tamamlandıktan sonra, bu hazırlığın tüm getirilerinin özel bir şirkete devredilmesinin planlandığı açıktır. Bu durum, özelleştirme görüntüsü altında kamu kaynağının özel çıkar gruplarına tahsis edilmesidir ve bunun adı ne kamu yönetimi ne de kamu yararıdır.
Oysa Rödövans Yönetmeliği’nin 35. maddesi, bir sahanın rödövans yöntemiyle devredilebilmesi için Kurum tarafından işletilemeyecek durumda olması şartını açıkça söylemektedir. TKİ’nin öz kaynaklarıyla yıllardır işletilen ve ciddi yatırımlar yapılan Ömerler-A için böyle bir şartın oluştuğu yönünde hiçbir teknik, ekonomik veya hukuki açıklama yapılmamıştır. Bu nedenle devir işlemi hukuken tartışmalı, idari yönden ise tamamen gerekçesiz olduğu görülmektedir.
Kamuya ait maden varlıklarının denetim dışı, şeffaf olmayan, ihalesiz yöntemlerle üçüncü kişilere devri kabul edilemez. Bu tür uygulamalar kamu zararına yol açmakta, kamu kaynaklarının özel çıkar gruplarına aktarılmasına zemin hazırlamakta ve TKİ’nin kurumsal bütünlüğünü ortadan kaldırmaktadır.
Bu bağlamda;
1. TKİ bünyesinde yer alan Ömerler-A panosunun KİAŞ’a devredilmesine dayanak oluşturan teknik, ekonomik veya hukuki hangi şartlar oluşmuştur?
2. Henüz kamuoyuyla paylaşılmayan bu gerekçeler neden gizlenmektedir?
3. KİAŞ üzerinden Ömerler-A panosunu devralmak için başvuruda bulunan şirket veya şahıslar kimlerdir? Kamu yararı denilerek bu isimler neden açıklanmamaktadır?
4. TKİ Genel Müdür Yardımcılığı görevini vekaleten yürüten Müdürün aynı zamanda TKİ iştirakleri olan KİAŞ ve Yeni Anadolu Madencilik AŞ’de Yönetim Kurulu üyeliği görevini sürdürerek kamudan çok yüksek tutarlarda maaş aldığı iddiaları doğru mudur?
5. TKİ iştirakleri kullanılarak, aynı kişi veya gruba ait şirketlere birden fazla maden sahasının devredildiği iddiaları doğru mudur?
6. TKİ’de geçmişte yöneticilik yapmış kişiler tarafından bu sahaya ilişkin bilgi-belge talepleri olmuş mudur?
Celal Fırat
